Van suiker tot olie, van lithium tot koper, het zijn allemaal grondstoffen waarvan de prijsontwikkeling een grote impact kan hebben op (delen van) de economie. Aan sommige grondstoffen wordt zelfs een voorspellende waarde toegedicht.
Olie en koper worden gezien als indicatoren voor de stand van de economie. Stijgt de prijs van olie dan wel van koper, dan betekent dit dat de vraag groter is dan het aanbod. Veel vraag naar olie en koper houdt in dat het goed gaat met de economie. Gaat het daarentegen minder voorspoedig met de economie of hangt er onzekerheid in de lucht, dan zal de goudprijs oplopen. Goud wordt immers gezien als een 'veilige' haven.
Bij grondstoffen gaat het, net als op andere gebieden, in de basis om vraag en aanbod. Dit lijkt aan de ene kant eenvoudig maar aan de andere kant zijn er natuurlijk veel factoren die zowel de vraag als het aanbod kunnen beïnvloeden. Weersomstandigheden kunnen bijvoorbeeld invloed hebben op de oogst van landbouwproducten.
Oliecrisis 2014
Een van de meest bekende mismatches tussen vraag en aanbod is wellicht de oliecrisis van 2014. De vraag naar olie was in de jaren daarvoor hoog. De vraag naar olie van opkomende economieën als China en India was groot. De hoge olieprijs, in 2014 zelfs meer dan 100 dollar per vat, zorgde ervoor dat landen als de Verenigde Staten en Canada de olieproductie opvoerden. Dit werd mede mogelijk door nieuwe technologieën om uit schaliegesteente olie te winnen.
De groeivertraging die opkomende economieën na 2014 ervoeren zorgde echter voor een afname van de vraag terwijl het aanbod onveranderd hoog bleef. Dit laatste onder aanvoering van Saoedi-Arabië dat weigerde de oliekraan een beetje dichter te draaien om zodoende haar marktaandeel te beschermen. Het gevolg was een daling van de olieprijs. Het is de bekende varkenscyclus. Die werd nog eens versterkt door de macht van de hedgefondsen. Zij zetten massaal in op een verdere daling van de olieprijs. Onlangs bereikte de olieprijs weer het hoogste punt in tweeënhalf jaar.
In dat licht bezien is het logisch dat de prijs van lithium het laatste jaar flink oploopt. Producenten van elektrische auto's verwerken lithium als één van de essentiële onderdelen voor de oplaadbare accu. De komende jaren zullen er veel meer elektrische auto’s bijkomen en zal de capaciteit van de accu’s verbeteren. De vraag naar lithium zal daardoor waarschijnlijk blijven toenemen waarop al fors wordt geanticipeerd.
Begrijpelijke business
Er wordt al heel lang gehandeld in grondstoffen. Oorspronkelijk verwisselde vooral levende have als kippen en koeien van eigenaar. Tegenwoordig is het palet dat wordt verhandeld vele malen groter. Diverse grondstoffen kunnen binnen een grote en goed gespreide portefeuille een prima aanvulling zijn. Nog steeds kan er fysiek gehandeld worden in grondstoffen maar de meeste transacties gaan digitaal.
Men kan er ook voor kiezen om aandelen van ondernemingen te kopen die de producent zijn van een bepaalde grondstof, denk bijvoorbeeld aan een mijnbouwer of Royal Dutch Shell. Het grote voordeel is dat een bedrijf te begrijpen is. De balans kan worden geanalyseerd, je kunt zien waar de omzet gegenereerd wordt, wat de marges zijn, et cetera.
Future meest eenvoudig
Wil je als belegger direct in een grondstof handelen, dan is de meest eenvoudige manier een future. Zo'n termijncontract verplicht de houder om tegen een vooraf bepaalde prijs en op een vooraf vastgestelde datum een bepaalde hoeveelheid van een product te kopen of te verkopen.
De handel hierin staat onder strenge controle. In de Verenigde Staten ziet de Commodity Futures Trading Commission (CFTC) toe op de optiemarkten. De CFTC biedt door scherpe regelgeving en toezicht zoveel mogelijk bescherming tegen fraude en manipulatie, al zullen er altijd partijen blijven die proberen de markt te beïnvloeden. Een paar jaar geleden kwamen uit onderzoek vier grote Amerikaanse zakenbanken naar voren als mogelijke manipulator van de grondstoffenmarkt.
Staal dumpen
Tevens probeerden nog niet zo lang geleden Chinese staalproducenten de markt te beïnvloeden. Zij worden al jaren beticht van dumppraktijken op de Amerikaanse en Europese markt door hun producten ver onder de kostprijs te exporteren. Zo hebben zij het marktaandeel op de internationale markt behoorlijk kunnen uitbreiden. De druk op de staalprijzen is van invloed op de winstgevendheid van Amerikaanse en Europese staalproducenten.
Manipulatie of marktwerking, als belegger moet je altijd de fundamenten goed onderzoeken, om welke beleggingscategorie het dan ook gaat. Dat geldt zeker als het gaat om grondstoffen!
Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn, en tweevoudig winnaar van de Gouden Stier. Deze publicatie is samengesteld door Fintessa B.V. De in deze publicatie vermelde gegevens zijn ontleend aan door Fintessa B.V. betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Deze publicatie bevat beleggingsaanbevelingen, maar geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan Fintessa B.V. niet instaan. Fintessa B.V. is een beleggingsonderneming en beschikt over een vergunning op grond van de Wet financieel toezicht. Fintessa B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Voor de uitgebreide Disclaimer verwijzen wij naar onze website www.fintessa.nl.