Fundamenteel is er niets veranderd aan het uraniumverhaal, alleen het sentiment bij beleggers is volledig gedraaid ten opzichte van anderhalf jaar geleden. Dat schept weer kansen voor contraire beleggers, schrijft grondstoffenexpert Koen Lauwers.
De prijs van een pond uraniumoxide (U3O8) of yellowcake op de spotmarkt is gedaald naar minder dan $65 per pond. Dit is het laagste niveau in anderhalf jaar en 40% onder de top van februari vorig jaar.
Tegengestelde prijsevolutie
De spotmarkt omvat leveringen van U3O8 op minder dan een jaar. Nutsbedrijven, die de eindgebruiker zijn van uranium maar dan onder de vorm van kernbrandstof of Enriched Uranium Product (EUP), zijn nauwelijks op deze spotmarkt actief. Dat komt omdat zij zich bevoorraden voor een periode van vijf tot tien jaar. Dat gebeurt op de contractmarkt en daar observeren we een heel andere prijsevolutie.
De gemiddelde contractprijs voor U3O8, die één keer per maand wordt bepaald, is amper gedaald en blijft al sinds vorige zomer rond het recordniveau van $80 per pond hangen. Deze tegengestelde prijsevolutie is opmerkelijk en heeft te maken met de aard van de marktparticipanten.
Op de contractmarkt onderhandelen nutsbedrijven direct met producenten van U3O8. Deze producenten kunnen zich ook op de spotmarkt bevoorraden, bijvoorbeeld wanneer ze zelf minder U3O8 produceren dan ze contractueel moeten leveren. Tot 2022 lag de prijs op de spotmarkt bij veel producenten onder de eigen productiekosten.
Financiële marktpartijen zijn de meest actieve speler op de spotmarkt. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de trusts die in fysiek uranium (onder de vorm van U3O8) investeren.
Flessenhals bij conversie en verrijking
De hausse van de uraniumprijs, die startte in 2022 en uiteindelijk tot een piek op de spotmarkt leidde begin 2024, had verschillende oorzaken, die elkaar ook versterkten.
De inval van Rusland in Oekraïne leidde tot een invoerverbod van de Verenigde Staten voor uranium uit Rusland. Om de impact daarvan te kunnen inschatten, moeten we even in detail treden over het productieproces. U3O8, dat ontstaat door chemische processen toe te passen op gemijnde uraniumertsen, is op zich niet schaars. De flessenhals bevindt zich in de fases van conversie en verrijking.
Bij conversie wordt U3O8 naar een gasvorm omgezet, uraniumhexafluoride of UF6. Dit dient als basis om verder te verrijken uit uiteindelijk tot het eindproduct EUP te komen, de splijtstofelementen die in kernreactoren als brandstof worden gebruikt.
Verrijking is traditioneel een proces dat minstens gedeeltelijk in handen is van de overheid of er toch streng door wordt gecontroleerd. Verrijkt uranium kan namelijk ook voor de ontwikkeling van kernwapens worden gebruikt.
Rusland heeft een marktaandeel van 40% in verrijking. De prijs voor verrijking, gemeten via SWU of Separative Work Units (in technische termen het scheiden van U235 en U238 uranium-isotopen), ging door het dak.
Trump blaast warm en koud
Bij conversie was de situatie minder nijpend omdat er ook in het Westen voldoende capaciteit beschikbaar is. De recente toenadering tussen de Verenigde Staten en Rusland zorgt voor onzekerheid. Zal president Trump het invoerverbod voor uranium uit Rusland weer opheffen en wat zijn de gevolgen voor de investeringsbereidheid van Amerikaanse bedrijven in nieuwe conversie- en verrijkingscapaciteit? Willen de Verenigde Staten het risico lopen om verder afhankelijk te blijven van Rusland of gaan ze door met het verder uitbouwen van een eigen nucleaire capaciteit? Dit laatste lijkt het meest aannemelijke scenario.
Dan zijn er nog de tarieven. De Verenigde Staten halen hun uranium in verschillende vormen (U3O8, UF6 en verrijkt uranium) vooral uit Rusland en Canada. De eigen nutsbedrijven zouden dan meer moeten betalen, al zou het tarief voor energie lager liggen dan op andere goederen.
Beleggers verliezen geduld
De energiecrisis van 2022, met onder meer extreem hoge gasprijzen, was een ander element dat de prijshausse bij uranium ondersteunde. Overheden die zich tot dan toe hadden verzet tegen nucleaire energie, maakten een bocht en schaarden zich ineens wel achter nieuwe kerncentrales of de verlenging van de levensduur van bestaande centrales. Die steun is er nog steeds, alleen is de bouw van nieuwe centrales een langetermijnverhaal met extensieve vergunningprocedures en miljardeninvesteringen.
Dan is er nog het DeepSeek-verhaal. Eerder hadden onder meer Amazon en Microsoft nucleaire productiecapaciteit vastgelegd om aan de stijgende energiebehoefte van hun datacenters te volden. De introductie van het goedkoop ontwikkelde Chinese taalmodel voor kunstmatige intelligentie (AI) zorgde ervoor dat de markt vraagtekens zette bij de acute nood aan bijkomende energiecapaciteit.
Na de initiële euforie verloren beleggers snel hun geduld en de interesse in uranium ebde weg, met lagere prijzen tot gevolg. Eerder zagen we exact hetzelfde scenario bij batterijmaterialen als lithium en kobalt: financiële marktpartijen creëren een hype die voor overdreven prijsstijgingen zorgt, maar ook snel weer doodbloedt.
Huidige situatie en verwachtingen
Er zijn momenteel geen tekorten op de markt voor U3O8 en die zullen er op korte termijn ook niet komen. Een structureel tekort wordt pas vanaf het einde van dit decennium verwacht. De prijzen voor conversie en verrijking (SWU) blijven hoog en zullen ook bij een geopolitieke ontspanning niet meer naar de niveaus van voor 2023 terugvallen.
In de huidige situatie is de prijs voor U3O8 op de spotmarkt flink gedaald, maar de contractprijs blijft wel in de buurt van recordniveaus hangen. Fundamenteel is er niets veranderd aan het uraniumverhaal, alleen het sentiment bij beleggers is helemaal gedraaid ten opzichte van anderhalf jaar geleden. Dat schept weer kansen voor contraire beleggers.
Veel beleggers die in uranium investeerden, deden dat via fysieke trusts als de Sprott Physical Uranium Trust of Yellow Cake plc. Deze zijn grotendeels blootgesteld aan de prijsevolutie van U3O8 op de spotmarkt en in mindere mate ook aan UF6. Binnen het uraniumspectrum was U3O8 de slechtste presteerder en beide fysieke trusts noteren nu ongeveer een derde lager dan een jaar geleden. Vanaf het huidige niveau is het neerwaartse prijsrisico voor U3O8 (spot) relatief beperkt, al is een tijdelijke 'overshoot' niet uitgesloten.
Zó kunt u in uranium beleggen
Ook de koers van Cameco, de grootste producent, is sinds de top van eind vorig jaar met een derde gedaald, ondanks het feit dat de ontvangen uraniumprijs (langetermijncontracten) wel hoger ligt en het bedrijf over een goed gevuld orderboek beschikt. Bovendien is Cameco ook actief in conversie en verrijking en via Westinghouse ook betrokken bij het ontwerp, de bouw en het onderhoud van kerncentrales.
Een gespreide investering kan via verschillende trackers. De Van Eck Uranium and Nuclear Technology ETF (ISIN: IE000M7V94E1) schaduwt de Market Vectors Global Uranium and Nuclear Energy Infrastructure-index. Deze bevat 25 bedrijven met naast uraniumproducenten ook infrastructuurspelers en nutsbedrijven.
De HANetf Sprott Uranium Miners ETF (ISIN: IE0005YK6564) focust zich op uraniumproducenten en in mindere mate exploratiebedrijven. De onderliggende waarde is de North Shore Sprott Uranium Miners-index, die 36 bedrijven telt. Ook de Sprott Physical Uranium Trust en Yellow Cake maken deel uit van deze index, met een gezamenlijk gewicht van ongeveer 15%.
Een alternatief met een iets grotere spreiding is de Global X Uranium ETF (ISIN: IE000NDWFGA5). Deze schaduwt de Solactive Global Uranium&Nuclear Components-index, die 47 bedrijven bevat.
Koen Lauwers is onafhankelijk analist.